Dietrich von Keyserlingk

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obraz przedstawia postawnego mężczyznę w rozpiętej, jasnoniebieskiej, haftowanej srebrem oficerskiej tunice noszonej przez leibów-karabińczyków z czarnym tricornowym kapeluszem, nalewającego sobie kieliszek wina po udanym polowaniu na kaczki.  W tle widać krajobraz.
Cezarion (Dietrich von Keyserling), obraz olejny Antoine Pesne , 1737 lub 1738, w tle zamek Rheinsberg ; należąca do kolekcji Huis Doorn

Dietrich Freiherr von Keyserlingk , zwany Cezarionem (* 5 lipca 1698 w majątku Okten w Kurlandii ; † 13 sierpnia 1745 w Berlinie ), był jednym z najbliższych powierników Fryderyka Wielkiego od 1729 roku aż do jego śmierci .

życie [ edytuj | edytuj źródło ]

Wczesne lata [ edytuj | edytuj źródło ]

Dietrich von Keyserlingk należał do bałtycko-niemieckiej rodziny szlacheckiej Keyserlingk . Jego ojciec, Johann Ernst von Keyserlingk, był kasztelanem komturii Goldingen w Durben , a matka, Amalie Della Chiesa, pochodziła z włoskiej rodziny arystokratycznej.

Keyserlingk uczęszczał do gimnazjum w Królewcu do 1715 r., gdzie potrafił wygłaszać przemówienia po łacinie , grecku i francusku , uważany był za cudowne dziecko . [1] Następnie studiował filozofię i matematykę na tamtejszym Uniwersytecie Albertus . W latach 1720-1724 odbył się Wielki Turniej , który zaprowadził go przez Berlin, kilka dworów niemieckich i Holandię do Paryża , gdzie przebywał przez dwa lata. W 1724 Keyserlingk wszedł na służbę króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I. Został porucznikiem w pułku kirasjerów "Leib-Carabiniers" pod margrabią Albrechta Friedricha Brandenburg-Schwedt . [2]

W kręgu wokół Księcia Koronnego [ edytuj | edytuj źródło ]

W drugiej połowie lat dwudziestych XVIII wieku Fryderyk Wilhelm I obawiał się, że jego syn Fryderyk rozwinie się w „ Damoiseau ”, „szmacianego chłopca”, co zakończy się katastrofą dla dynastii i monarchii pruskiej. W marcu 1729 roku zastąpił wychowawców Christopha Wilhelma von Kalckstein i Albrechta Konrada Fincka von Finckensteina „poważnym” majorem Friedrichem Wilhelmem von Rochowem i „alarmowym” porucznikiem Keyserlingkiem jako stałymi towarzyszami księcia koronnego. Obaj powinni być wzorem do naśladowania dla Friedricha i uczynić go „ Honnête-Homme ”. Nigdy nie powinieneś odrywać od niego wzroku, jego stajennego panaKeyserlingk spał nawet w tym samym pokoju co Friedrich od 31 stycznia 1730 roku. [3] Friedrich był oczarowany znajomością świata i języków Keyserlingka oraz jego urokiem, który rozumiał następcę tronu, głodnego życia i spragnionego wiedzy, i polubił go. Gdy konflikt rodzinny Friedricha doszedł do szczytu, między nim a Keyserlingkiem rozwinęła się „czuła przyjaźń”. [4]

Keyserlingk nie był zaangażowany w wydarzenia związane z nieudaną ucieczką Fryderyka spod władzy ojcowskiej w sierpniu 1730 r. i nie był zaangażowany w konsekwencje. Wrócił do swojego pułku. Natychmiast po ułaskawieniu przez ojca w listopadzie 1730 r. Friedrich na próżno prosił o powrót Keyserlingka w jego okolice. Podczas późniejszego pobytu Fryderyka w Küstrin i Neuruppin , obaj utrzymywali bliski kontakt listowny. Keyserlingk został kapitanem Leib-Karabinerów w 1732 roku i właścicielem firmy w Rathenow w 1733 roku.

Po przejęciu przez Fryderyka w czerwcu 1736 r. zamku Rheinsberg jako swojej rezydencji , Keyserlingk natychmiast znalazł się w grupie ludzi, którymi mógł się swobodnie otaczać. Keyserlingk był uważany za „najbliższego przyjaciela” Friedricha na „ Dwór Muz ”. [5] Przyciągnął uwagę odwiedzających swoim temperamentem i wszechstronnością jako gaduła, tancerz, myśliwy, piosenkarz i muzyk oraz przetłumaczył dzieła z Horacego i The Rape of the Lock autorstwa brytyjskiego autora Alexandra Pope'ana francuski. Książę koronny konsultował się z nim przy pisaniu swoich pism, którymi chciał się wyróżnić jako autor francuski. Keyserlingk redagował i kopiował wiele dzieł literackich Friedricha, korzystając z jego wykształcenia naukowego i biegłości językowej. Fryderyk przyjął go jako masona w swojej loży dworskiej i pod pseudonimem Caesarion w żartobliwie założonym „Zakonie Bayard” . [6] Nazwa Cezarion była zagiętą latynizacjąKaiserlinga ”, którą Friedrich i jego świta używali również później. Aby nawiązać osobisty kontakt z Voltaireby utorować drogę, Friedrich Keyserlingk wysłał w czerwcu 1737 r. zaproszenie do Rheinsbergu i portret do Cirey . W załączonym liście Fryderyk stwierdził, że Cezarion miał nieszczęście „urodzony w Kurlandii”, ale był „ Plutarchą tej współczesnej Beocji ” i pochwalił go jako dowcipnego i dyskretnego człowieka, któremu można całkowicie zaufać. [7]

U króla Fryderyka [ edytuj | edytuj źródło ]

Friedrich trzymał Keyserlingk w swoim bezpośrednim sąsiedztwie nawet po wstąpieniu na tron. Kiedy w lipcu 1740 r. wyruszył w pierwszą i najważniejszą podróż hołdującą Królestwu Prus dla króla pruskiego , wybrał Keyserlingka jako jednego z jego jedynych trzech osobistych towarzyszy , obok Francesco Algarottiego i Hansa Christopha Friedricha von Hacke . [8] Awansował Keyserlingka do stopnia pułkownika i mianował go swoim adiutantem generalnym , ale jednocześnie mianował na to stanowisko Hacke'a, bardziej wykwalifikowanego zawodowo oficera, który w przeciwieństwie do Keyserlingka miał w pełni pełnić tę funkcję w latach chodź.[9] Keyserlingk przeniósł się z królem do pałacu Charlottenburg i jako ulubieniec nowego władcy cieszył się byciem poszukiwaną osobą kontaktową dla zagranicznych dyplomatów, dopóki Fryderyk nie powiedział mu, że uważa go za miłego i ceni go. że z głupcem”. [10] Jako król Fryderyk nie pozwolił żadnemu z jego przyjaciół z Rheinsbergu wyrosnąć poza rolę stymulującego towarzysza i pomocnika. Friedrich nie stracił sympatii do Keyserlingk. Kiedy w kwietniu 1741wyruszył na swoją pierwszą bitwę pod Mollwitz , przesłał testament swojemu bratu Augustowi Wilhelmowi . W nim wymienił Keyserlingk jako pierwszy na liście tych „których najbardziej kochałem w swoim życiu”.[11]

Keyserlingk poślubił Eleonorę von Schlieben z domu Sanditten w Charlottenburgu w 1742 roku . Aby uczcić ten dzień, Friedrich wygłosił jednoaktową farsę Le singe de la mode (Małpa mody), satyrę na polowanie na nowe mody. [12] W 1744 roku para miała córkę Adelheid. Friedrich wziął ją jako swoje chrześniak i trzymał ją podczas chrztu. Keyserlingk, który cierpiał na częste ataki dny moczanowej i nie pełnił już służby z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, został członkiem Akademii Nauk 23 stycznia 1743 roku . [13] Podczas gdy Fryderyk brał udział w II wojnie śląskiejzostał znaleziony, Keyserlingk zachorował tak bardzo, że zmarł 15 sierpnia 1745 r. Friedricha, który otrzymał wiadomość w obozie Semonitz w Czechach, ogarnął głęboki smutek. Napisał do swojej długoletniej przyjaciółki Sophie Caroline von Camas : „Poślubiłem moich dwóch najlepszych przyjaciół [Keyserlingk i Duhan w mniej niż trzy miesiące], z którą żyłam od zawsze i której przyjemne towarzystwo i cnotliwe życie często pomogły mi przezwyciężyć smutek i znieść chorobę. Możesz sobie wyobrazić, jak trudno jest sercu tak czule zbudowanemu, jak moje, stłumić głęboki smutek, którego dotyka ta strata. Kiedy wrócę do Berlina, poczuję się prawie samotny we własnej ojczyźnie i będę osamotniony wśród moich penatów , że tak powiem ” [14] .

W sierpniu 1745 poświęcił elegię Den Manen Caesarions zmarłemu Keyserlingkowi . [15] Friedrich opiekował się ocalałymi z Keyserlingk, powierzając wdową damę królowej Elżbiecie Christine i powierzając córkę Adelheid hrabinie Camas w pałacu Schönhausen . Adelheid później poślubił badeńskiego ministra Georga Ludwiga von Edelsheima .

Literatura [ edytuj | edytuj źródło ]

Linki internetowe [ edytuj | edytuj źródło ]

Pozycje [ Edytuj | edytuj źródło ]

  1. Reinhold Koser : Historia Fryderyka Wielkiego . Cotta, Stuttgart, Berlin 1912, t. 1, s. 108 f.
  2. Pułki Armii Pruskiej. Pułki Staropruskie . Informacje o 11. pułku kirasjerów "Leib-Carabiniers" na Preussenweb.de
  3. Cytaty z instrukcji króla dla wychowawców w Reinhold Koser: Historia Fryderyka Wielkiego . Cotta, Stuttgart, Berlin 1912, t. 1, s. 23; rozkaz do Keyserlingka, aby ustawić swoje łóżko w sypialni księcia koronnego s. 27.
  4. Johannes Kunisch : Fryderyk Wielki. Król i jego czas. CH Beck, Monachium 2004, ISBN 3-406-52209-2 , s. 78 n.
  5. „Niewiele szanował innych” . Historyk i kurator wystaw Jürgen Luh o wytrwałości Fryderyka II .
  6. Aby zapoznać się z Zakonem Bayarda, patrz Gerd Heinrich : Fryderyk II Pruski. Osiągnięcie i życie wielkiego króla. Duncker i Humblot, Berlin 2009, ISBN 978-3-428-12978-2 , s. 17; brakujący portret Pesnes w połowie długości przedstawia Keyserlingka z zamówieniem, patrz Portret Dietricha Freiherra von Keyserlingk . W Niemieckim Centrum Dokumentacji Historii Sztuki - Archiwum Obrazów Fot. Marburg .
  7. Du książę królewski a Naven, le 2$ de mai; S. 102 f. Pełny tekst listu Friedricha z 2 maja 1737 z Nauen , zdigitalizowany przez Bibliotekę Uniwersytecką w Heidelbergu .
  8. Gerd Heinrich: Fryderyk II Pruski. Osiągnięcie i życie wielkiego króla. Duncker i Humblot, Berlin 2009, ISBN 978-3-428-12978-2 ., s. 23.
  9. Peter-Michael Hahn : Fryderyk II Pruski. Dowódca, autokrata i promotor . Kohlhammer, Stuttgart 2013, ISBN 978-3-17-021360-9 , s. 64.
  10. Cytat z Reinholda Kosera: Historia Fryderyka Wielkiego . Cotta, Stuttgart, Berlin 1912, t. 1, s. 215.
  11. ^ Cytat z Gerda Heinricha: Fryderyk II Pruski. Osiągnięcie i życie wielkiego króla. Duncker i Humblot, Berlin 2009, ISBN 978-3-428-12978-2 , s. 36.
  12. Le Singe de la mode, comedie en un acte . Informacja o utworze w Œuvres de Frédéric le Grand - Dzieła Fryderyka Wielkiego. Cyfrowa edycja Biblioteki Uniwersyteckiej w Trewirze .
  13. Dietrich Freiherr von Keyserlingk na liście członków Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk .
  14. Cytat z Meerheimb, ADB.
  15. Grzywy Cezariona (sierpień 1745) . W: Oeuvres de Frédéric le Grand. Dzieła Fryderyka Wielkiego w przekładzie niemieckim; Wiersze, księga druga: Król . Cyfrowa edycja Biblioteki Uniwersyteckiej w Trewirze .