Jawa (wyspa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do nawigacji Skocz do wyszukiwania

Jawa , indonezyjska Jawa (według starej pisowni Djawa ; wymowa: [ dʒawa ], głównie w języku niemieckim [ ˈjaːva ] ) jest jedną z czterech Wielkich Wysp Sundajskich Republiki Indonezji , wraz z innymi głównymi wyspami Sumatra , Borneo ( Kalimantan ) i Sulawesi .

Stolica Indonezji , Dżakarta , również znajduje się na Jawie .

geografia

Jawa

Jawa znajduje się w pasie tropikalnym między około 6° S/105° E i około 9° S/115° E na południe od Borneo i na wschód od Sumatry na Oceanie Indyjskim . Wyspa ma powierzchnię 126 650 kilometrów kwadratowych  - z mniejszymi wyspami przybrzeżnymi, takimi jak Madura , jest to 132 107 kilometrów kwadratowych.

Jawa ma około 141 milionów mieszkańców (stan na 2015 r.) [1] , więcej niż jakakolwiek inna wyspa na ziemi. Przy ponad 1100 mieszkańcach na kilometr kwadratowy gęstość zaludnienia jest jedną z najwyższych na świecie. Stolica wyspiarskiej republiki Indonezji, Dżakarta, z (2019) 10,5 milionami mieszkańców, znajduje się na Jawie. Dżakarta nadal się rozwija i rośnie wraz z sąsiednimi miastami Bogor , Depok , Tangerang i Bekasi , dla których powszechny stał się sztuczny termin " Jabodetabek " składający się z pierwszych sylab nazw pięciu miast .

Pogoda charakteryzuje się monsunem nadchodzącym z różnych kierunków. Wyspa jest niezwykle żyzna. Na zachodzie są jeszcze mniejsze obszary dżungli, natomiast na wschodzie stopniowo wysycha. Tereny otwarte są w dużej mierze uprawiane, a liczne produkty rolne pozyskiwane są od kawy po tytoń i kukurydzę . Dominuje uprawa ryżu z dużymi polami i tarasami ryżowymi .

Z wulkanów wypływa kilka systemów rzecznych, z których niektóre mają ponad 3000 metrów wysokości. Solo to najdłuższa rzeka o długości około 600 kilometrów . Inne główne rzeki to Serayu i Progo .

Oprócz różnych przejawów przyrody, które można zaobserwować ( dżungla , sawanny , bagna namorzynowe , szereg częściowo czynnych wulkanów i jezior kraterowych ), liczne kompleksy świątynne na Jawie świadczą o bogatej historii kultury sprzed epoki kolonialnej. Najważniejsze z nich to świątynia buddyjska w Borobudur i świątynia hinduska w Prambanan .

wyspy przybrzeżne

Oprócz Madury na północnym wschodzie u wybrzeży Jawy znajdują się inne wyspy. Bawean , Wyspy Karimunjawa i Kepulauan Seribu leżą na północy.

W cieśninie Sunda na zachód leżą Panaitan , Sangiang i Krakatau , wyspa wulkaniczna. Sąsiednie Legundi , Sebuku i Sebesi są bliżej Sumatry.

Flora i fauna

Tygrys jawajski (Panthera tigris sondaica) żył na wyspie do lat 80. XX wieku . Krytycznie zagrożony nosorożec jawajski (Rhinoceros sondaicus) wciąż znajduje się w Parku Narodowym Ujung Kulon na południowym zachodzie wyspy.

podział administracyjny

Administracyjnie Java jest podzielona na prowincje Banten , Java Barat (Zachodnia Jawa), Java Tengah (Środkowa Jawa), Java Timur (Wschodnia Jawa) i Autonomiczne Księstwo Yogyakarta . Miasto Dżakarta podlega bezpośrednio rządowi centralnemu.

miasta

Centrum Dżakarty

Na gęsto zaludnionej wyspie znajduje się wiele dużych miast:

  • Dżakarta z około 11 milionami mieszkańców (stolica Indonezji)
  • Surabaya z około 2,8 milionami mieszkańców
  • Bandung z około 2,3 milionami mieszkańców
  • Semarang z około 1,5 miliona mieszkańców
  • Depok z około 1,3 milionami mieszkańców
  • Bogor z około 950 000 mieszkańców
  • Malang z około 820.000 mieszkańców
  • Surakarta z około 500 000 mieszkańców
  • Yogyakarta z około 389 000 mieszkańców

geologia

Jawa położona jest wzdłuż Rowu Sundajskiego (również Sundarinne) wraz z większą północno-zachodnią sąsiednią wyspą Sumatra i mniejszymi wyspami wschodnimi . Z kolei rów sunda reprezentuje strefę subdukcji na północ od płyty australijskiej.Podczas ostatniej epoki lodowcowej Jawa była połączona z lądem i była częścią Sundalandu .

Jawa, sama w sobie prawie całkowicie wulkaniczna, jest częścią Łuku Sunda , pasa wulkanicznego uważanego przez wielu geologów za część Pacyficznego Pierścienia Ognia . Na wyspie znajduje się zatem 38 częściowo wygasłych, częściowo wciąż aktywnych wulkanów; Liczba aktywnych wulkanów w całej Indonezji wynosi około 130. Do najsłynniejszych wulkanów należą Mount Bromo (2329 metrów) i Mount Merapi (ok. 2985 metrów), który jest uważany za jeden z najniebezpieczniejszych wulkanów na świecie. Na południe od gór Tengger z Bromo wznosi się najwyższy szczyt Jawy, 3676-metrowy aktywny wulkan Semeru .

Od Krakatu do Tambory . Wulkanizm na Jawie, Bali , Lombok i Sumbawa

Oprócz wulkanizmu, trzęsienia ziemi często występują z powodu warunków geologicznych . Ostatnim większym wstrząsem był wstrząs Yogyakarty 27 maja 2006 roku, mierzący 6,3 w skali chwilowej . Według USGS hipocentrum znajdowało się około 20 kilometrów na południowy wschód od miasta Yogyakarta na głębokości około dwunastu kilometrów. Główne wstrząsy, po których nastąpiło ponad 1000 wstrząsów wtórnych do 5,2 magnitudo, kosztują według ONZOd 5 czerwca 2006 r. zginęło prawie 5800 osób, do 57 800 zostało rannych, ponad 130 000 domów zostało zniszczonych lub poważnie uszkodzonych, a do 650 000 osób pozostało bez dachu nad głową. Najbardziej ucierpiało miasto Bantul , gdzie samotnie zginęło około 2400 osób, a cztery piąte budynków zostało zniszczonych. Kompleks świątynny Prambanan , który był na razie zamknięty dla zwiedzających , również został poważnie uszkodzony . Pobliski wulkan Merapi, który już w poprzednich tygodniach wykazywał zwiększoną aktywność, wyrzucił chmurę gazów i popiołu na wysokość około 3,5 kilometra wkrótce po pierwszym wstrząsie. W dniach, które nastąpiły po trzęsieniu, jego aktywność co najmniej się podwoiła.

Innym niebezpieczeństwem są trzęsienia morskie, które mogą wywołać tsunami . Trzęsienie morza u wybrzeży Jawy 17 lipca 2006 r . o sile 7,7 stopni w skali Richtera, którego epicentrum znajdowało się około 400 km od wybrzeża, spowodowało falę pływową, która według relacji naocznych świadków osiągnęła wysokość do czterech metrów . Ponad 660 osób padło ofiarą zawalenia się budynków, a około 300 zaginęło. Ponadto około 30 000 osób zostało bezdomnych. Szczególnie mocno ucierpiało miasto Pangandaran , które jest szczególnie popularne wśród mieszkańców jako miejsce wypoczynku .

W maju 2006 r. lokalna firma Lapindo wywierciła dziurę o głębokości około trzech kilometrów w Kecamatan Porong , aby znaleźć podejrzaną ropę. Jednak złoże ropy okazało się podziemnym złożem wodnym, które teraz widoczne jest jako wulkan błotny, duża fontanna błotna o temperaturze 140 stopni Celsjusza. Wulkan błotny Sidoarjozalała już wiele wsi i miasteczek we wschodniej Jawie. Jak dotąd nie powiodły się próby odprowadzenia gnijącego mułu do rzek. Geolodzy podejrzewają, że może upłynąć wiele lat, zanim woda wystarczająco spłynie, aby wulkan wyschł. Sporne jest również, czy w ogóle tak się stanie. Najnowszą próbą jest zatkanie wywierconej części studni ciężkim płynem o nazwie Micromax .

fabuła

czas prehistoryczny

O tym, że wyspa Jawa była zamieszkana już w czasach prehistorycznych świadczy odkrycie „ człowieka jawajskiego ”, podgatunku Homo erectus , który został znaleziony przez holenderskiego antropologa Eugene’a Dubois w 1891 roku w pobliżu Trinil nad rzeką Solo w 1891 roku. prowincja Jawa Timur .

okres przedkolonialny

Buddyjski kompleks świątynny Borobudur

W pierwszym tysiącleciu naszej ery buddyzm i hinduizm zyskały przyczółek na wyspie, łącząc się z wierzeniami pierwotnej kultury chłopskiej. Powstało kilka imperiów, z których najpotężniejszymi byli Pajajaran i Majapahit . Choć ta ostatnia została podbita przez sułtana Ternate w 1304 r., w 1359 r. wróciła w posiadanie monarchy Hayama Wuruka , który następnie przez długi czas rządził całą wyspą jako cesarz. Ekonomicznie Jawa czerpała korzyści ze swojego położenia na ważnych morskich szlakach handlowych do Chin . Jednak kulturowo decydujące były przejęcia z Indii. Równoległy rozwój miał miejsce na sąsiedniej wyspie Sumatra.

Na początku XV wieku przybyli muzułmańscy kupcy z Gujarat w Indiach i rozpoczęło się nawracanie na islam .

epoka kolonialna

Chociaż Portugalczycy nawiązali już pierwsze kontakty handlowe w 1579, wkrótce zostali wyparci przez Holendrów , którzy wylądowali po raz pierwszy w 1594. 1 czerwca 1619 Holendrzy podbili Dżakartę , którą uczynili centrum swojego kolonialnego imperium w Azji pod nazwą Batavia . Na samej Jawie początkowo ograniczyli się do panowania nad miastem. W 1629 sułtan Agum Mataram oblegał kolonię holenderską, ale nie powiodło się . Szlachta jawajska również poczuła się zagrożona przez Agum i uciekła się do zbrojnego wsparcia ze strony lepszych technicznie Holendrów. W zamian musieli dać Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej(VOC) odstąpić ziemię. W rezultacie VOC przejął kontrolę nad całą wyspą w XVII wieku. Jawa znajdowała się na skrzyżowaniu azjatyckich szlaków morskich, co pozwalało Holendrom na szeroką kontrolę handlu poza zdominowanymi przez Anglię Indiami.

Równolegle z ustanowieniem rządów kolonialnych islam rozprzestrzenił się również na Jawę. Zyskał popularność głównie dlatego, że wielu mieszkańców postrzegało go jako przeciwwagę dla kultury europejskiej. Z drugiej strony Holendrzy prawie nie podejmowali prób chrześcijańskiego nawracania.

Holendrzy wykorzystywali Chińczyków jako handlarzy i poborców podatkowych, co czyniło ich niepopularnymi wśród miejscowej ludności. Wzrosły również napięcia między Holendrami a Chińczykami, ponieważ władcy kolonialni coraz częściej postrzegali niekontrolowaną imigrację z Chin jako zagrożenie. W 1740 tysiące Chińczyków zginęło w pogromie w Batawii. W zabójstwach brała udział zarówno miejscowa ludność muzułmańska, jak i holenderskie oddziały kolonialne. Rok później administracja kolonialna oficjalnie zwolniła wszystkich Chińczyków na Jawie do zabijania, co doprowadziło do dalszych pogromów.

Mapa Jawy 1860

Na początku XIX wieku, po ogłoszeniu bankructwa VOC 31 grudnia 1799 roku, państwo holenderskie przejęło bezpośrednią kontrolę nad kolonią i we współpracy ze szlachtą jawańską zwiększyło eksploatację gospodarczą ludności wiejskiej. Po wojnie brytyjsko-holenderskiej o Jawę późnym latem 1811 r. wyspa dostała się w ręce Brytyjczyków, ale po wojnach napoleońskich wróciła do Holandii .

Od 1825 do 1830 wybuchło powszechne powstanie przeciwko Holendrom z powodu nowego podatku, który miejscowi musieli płacić od zbiorów ryżu. Ponad 200 000 Jawajczyków i 8 000 Europejczyków padło ofiarą walk w tak zwanej wojnie jawajskiej.

W 1830 r. wprowadzono tzw. cultuurstelsel . Zamiast płacić czynsz, chłopi mieli teraz udostępnić jedną piątą swojej ziemi pod uprawę upraw wyznaczonych przez rząd na tej ziemi. Częścią tego systemu było to, że przez 66 dni w roku wykorzystywali swoją pracę dla dobra rządu. W praktyce obciążenia rolników często znacznie przekraczały oficjalne wymogi. Towary zostały wysłane do Europy i tam sprzedane z zyskiem. System ten został skrytykowany przez holenderskiego pisarza i byłego urzędnika kolonialnego Eduarda Douwesa Dekkera w jego książce z 1860 roku Max Havelaar , opublikowanej pod pseudonimem Multatuli .

Podczas II wojny światowej wyspa została zajęta przez wojska japońskie w marcu 1942 roku i pozostała okupowana aż do kapitulacji Japonii . Szacuje się, że w tym czasie zmarło około 2,4 miliona mieszkańców, częściowo z powodu katastrofalnego głodu w latach 1944/45. [2]

czas do tej pory

Od proklamowania niepodległości Jawa ze stolicą stanu Dżakarta jest centrum Republiki Indonezji.

populacja

język

Oprócz oficjalnego języka Bahasa Indonesia w środkowej i wschodniej części Jawy używany jest język jawajski , a na północnym wschodzie język maduski . W zachodniej części Jawy dominuje język sundajski .

religia

Na Jawie muzułmanie stanowią większość populacji. Jawa została zislamizowana w XV i XVI wieku , tak że obecnie około 91 procent Jawajczyków i 97 procent Sundańczyków to muzułmanie.

Około 1815 r. Holandia po raz pierwszy wysłała chrześcijańskich misjonarzy na Jawę. W rezultacie wielu Chińczyków nawróciło się na chrześcijaństwo , podobnie jak kilku Jawajczyków, którzy jeszcze nie przyjęli islamu.

Na południu Jawy Środkowej istnieją wspólnoty chrześcijańskie, których członkowie w większości należą do mniejszości chińskiej .

58 procent muzułmańskich Jawajczyków określa się jako abangan , co oznacza, że ​​nie uważają szariatu za prawo mające bezpośrednie zastosowanie. Reszta to Santri , reprezentujący bardziej ortodoksyjną interpretację islamu.

Biznes

Pierwotnie rolnictwo zorientowane na ryż było szeroko rozpowszechnione na Jawie. Hodowla plantacyjna (trzcina cukrowa, guma, herbata, kawa i chinina) została wprowadzona podczas holenderskich rządów kolonialnych.

Dziś Jawa jest najbardziej rozwiniętą wyspą w Indonezji, z kilkoma centrami przemysłowymi i biznesowymi oraz rozwiniętym systemem drogowym i kolejowym.

literatura

linki internetowe

Wikisłownik: Java  – wyjaśnienia znaczenia, pochodzenie słowa, synonimy, tłumaczenia
Commons : Java  — kolekcja obrazów, filmów i plików audio

pozycje

  1. Indonezja (ludność miast): prowincje i miasta — statystyki i mapy dotyczące liczby ludności miast . Miastopopulacja.de. 7 stycznia 2019 . Źródło 30 marca 2019 .
  2. Pierre van der Eng, Food Supply in Java podczas wojny i dekolonizacji, 1940-1950 , Australian National University, 2008, s. 38.